Główne składniki żywieniowe
Prawidłowe żywienie wymaga sporej wiedzy i umiejętności w zaspokajaniu potrzeb żywieniowych człowieka. Dla prawidłowego rozwoju, wzrostu i funkcjonowania organizmu potrzebujemy około 60-ciu składników pokarmowych, z których przynajmniej 40 musi zostać dostarczonych w odpowiednich ilościach wraz z pożywieniem. Nie jest łatwą rzeczą dostarczenie odpowiedniej, ilościowo i jakościowo liczby składników odżywczych, witamin, minerałów, błonnika. Każdy produkt zawiera różną ilość tych składników, należy więc czytać etykiety na kupowanych produktach i z głową, nie chorobliwie, obliczyć ilość spożywanych dziennie kalorii. Najważniejszą umiejętnością jest jednak słuchanie i obserwowanie naszego organizmu. To on mówi nam czy jemy zbyt mało, czy za dużo, czy nie brakuje nam witamin, czy dostarczamy niektórych składników za dużo. Tak więc myśl, która nasuwa się sama jest taka, że najważniejszą umiejętnością w doborze żywności i zdrowym sposobie życia i żywienia jest poznanie samego siebie, co pozwoli na podjęcie odpowiednich kroków, które zapobiegną przed chorobą i polepszą jakość naszego życia.
Pożywienie możemy podzielić na trzy główne grupy:
- składniki budulcowe - do tej grupy należą przede wszystkim białka złożone z aminokwasów ale również pewne związki mineralne i niektóre węglowodany i tłuszcze. Są one potrzebne do budowy tkanek i komórek.
- składniki energetyczne - są nimi węglowodany i tłuszcze oraz białka które nie zostały wykorzystane do innych celów. Te składniki są potrzebne do prawidłowego działania narządów wewnętrznych oraz takich funkcji organizmu jak: wydzielanie gruczołów, oddychanie, do pracy mięśni czy utrzymania stałej temperatury ciała.
- składniki regulujące - do tej grupy należą głównie witaminy i niektóre składniki mineralne, które opisałem dokładnie w oddzielnym podrozdziale.
To dzięki tym składnikom możemy normalnie funkcjonować. Dostarczając je w odpowiedniej ilości i w odpowiednim czasie możemy mieć wpływ nie tylko na zdrowie, chociaż jest to główny aspekt, ale także na osiągane wyniki sportowe. Odpowiednie odżywianie jest główną przyczyną chroniącą nas przed kontuzjami. Przykładem może być niedobór magnezu, który prowadzi do skurczów mięśni podczas wykonywania prac wysiłkowych. Jest to bardzo niebezpieczne, ponieważ w konkurencjach sprinterskich z tego właśnie powodu często dochodzi do uszkodzeń mięśni (nadciągnięcia, naderwania, zerwania). Pożywienie, witaminy, minerały oraz odpowiednie nawodnienie powinno być uzupełniane ze szczególną dokładnością i rzetelnością.
Autor: BączAs
Źródło dodatkowe:
Z. Wieczorek-Chełmińska: Zasady żywienia i dietetyka stosowana, Warszawa: Państwowy zakład wydawnictw lekarskich 1977
A. Jaczewski i K. Komosińska: Wybrane zagadnienia z edukacji zdrowotnej, Płock: Wydawnictwo Naukowe Novum sp z o.o. 2004