Klasyfikacja i zastosowanie:

Płyny zaliczamy do żywieniowych środków wspomagających. Woda jest główny dodatkiem żywieniowym jak i najważniejszym składnikiem naszego ciała. Wszelkie soki owocowe, napoje przeznaczone dla sportowców, wody sodowe, składają się w największej ilości z wody oraz dodatków, środków odżywczych, składników dietetycznych, elektrolitów, węglowodanów, składników mineralnych, cholinę, glicerol jak i witamin. Napoje izotoniczne mają za zadanie nawodnić nasz organizm szybciej niż robi to zwykła woda. W tym celu napoje izotoniczne są specjalnie wzbogacane o różne produkty, które wymieniłem wcześniej.

Cechy sprawności sportowej:

Płyny działają na naszą moc fizyczną. Płyny mają za zadanie zwiększyć naszą moc tlenową i zdolności wytrzymałościowe, w szczególności podczas trenowania w wysokich temperaturach otoczenia.

Podstawy teoretyczne:

Nasze ciało w 60% składa się z wody, a w niej inne wszystkie inne składniki odżywcze. Dehydratacja czyli odwodnienie może być powodem zaburzeń sercowo-naczyniowych, termoregulacji. Zaledwie 2% utrata masy spowodowana odwodnieniem może być przyczyną zmniejszenia zdolności wysiłkowych i wytrzymałości.
Przyjmowanie płynów podczas długich wysiłków, lub wysiłków w warunkach o podwyższonej temperaturze zapobiega zmęczeniu i prowadzi do kontynuowania treningu o wysokiej intensywności. Odpowiednie nawodnienie zapobiega rozregulowaniu naszego metabolizmu, mechanizmowi termoregulacji i układu krążenia.
Mówiąc o napojach izotonicznych musimy wiedzieć co to są elektrolity.

Elektrolity są po prostu solami mineralnymi rozpuszczonymi w płynach ustrojowych. Zawierają magnez, potas, sód i chlor. Pomagają regulować ilość płynów w różnych częściach ciała poziom płynów we krwi.
Napoje izotoniczne powinny mieć jak najmniejszą osmolalność, która jest ilością stałych składników zawartych w napoju. Cząsteczki te są polimerami glukozy, cukrami, sodem lub innymi elektrolitami. Osmolalność płynu polega na szybszym wchłanianiu wody i substancji wspomagających z jelit do komórek jelit oraz krwioobiegu. Wówczas dochodzi do absorpcji wody.

Często napoje izotoniczne w swoim składzie zawierają węglowodany proste (cukry). Służą one dwojako, po pierwsze cukry przyspieszają wchłanianie wody, po drugie, cukry są dodatkowym źródłem energii niezbędnym do kontynuowania wysiłku.

Możemy wyróżnić kilka napojów przeznaczonych dla sportowców:

• Napoje energetyczne (węglowodanowe) - mają za zadanie dostarczenia odpowiedniej ilości węglowodanów i różnej długości łańcuchowej (najczęściej jednak są to węglowodany proste), które mają za zadanie podnieść poziom cukru we krwi, odnowić glikogen w mięśniach i dostarczyć energii do dalszego treningu.
  
• Napoje uzupełniające niedobory płynów ustrojowych - są to rozwodnione roztwory węglowodanów prostych (cukrów) i elektrolitów, mają one nawodnić nasze ciało szybciej niż woda, dostarczają także cukrów, które utrzymują odpowiedni poziom cukru we krwi. Możemy podzielić te napoje na:
  • Napoje hipotoniczne - mają niską osmolalność, więc napój ten wchłania się szybciej jak woda. Zawiera zazwyczaj mniej niż 4g węglowodanów na 100mm napoju.
    
  • Napoje izotoniczne - mają taką osmolalność jak płyny ustrojowe, więc wchłania się tak samo szybko albo szybciej jak czysta woda, zawierają ok. od 4 do 8g węglowodanów na 100ml napoju.
    
  • Napoje hipertoniczne - mają wyższą osmolalność niż inne napoje tego typu, tak więc wchłania się wolniej niż woda. Zawiera za to więcej niż 8g węglowodanów na 100ml napoju.

Skuteczność:

Wiele badań udowodniło że rehydratacja (nawodnienie) ma duży wpływ, na wysiłek fizyczny. Opracowano dwie metody, które uchronią nas przed negatywnymi skutkami dehydratacji (odwodnienia). Nawodnienie polega na rehydratacji podczas samego wysiłku oraz hiperhydratacji (przewdnienie), która polega na przewodnieniu organizmu przed wysiłkiem.

Przeprowadzone badania sugerują iż podczas wysiłków czy zawodów sportowych trwających nie dłużej niż pół godziny do nawodnienia organizmu wystarczy czysta woda lub brak jakiegokolwiek nawodnienia dostarczanego z zewnątrz, w wysiłkach o umiarkowanej lub niskiej intensywności trwających nie dłużej niż godzina wystarczy woda, przy ćwiczeniach o dużej intensywności trwających krócej niż godzina zaleca się napoje hipotoniczne lub izotoniczne, podczas ciężkich wysiłków fizycznych trwających ponad godzinę powinno stosować się napojów sportowych hipotonicznych lub izotonicznych zawierających dodatkowo polimery glukozy.

Tabela poniżej doskonale to przedstawia.

Długość i intensywność ćwiczeń	Napój
Ćwiczenia trwające < 30 minut	Nic, woda
Niska/umiarkowana intensywność ćwiczeń trwających mniej niż godzinę	Woda
Ćwiczenia o dużej intensywności trwające mniej niż godzinę	Napoje sportowe hipotoniczne lub izotoniczne
nbsp;Ćwiczenia o dużej intensywności trwające ponad godzinę	Napoje sportowe hipotoniczne lub izotoniczne dodatkowo zawierające polimery glukozy