Nauka o żywieniu, zdrowego jak i chorego człowieka rozwija się dynamicznie. Teoria jest mocno ugruntowana przez wiele prac naukowych, czy podręczników. Co do praktyki, to sprawy mają się gorzej.
W żywieniu jednostki popełnia się wiele błędów. Często jemy to co nam smakuje i ładnie wygląda, niż to co jest nam potrzebne i jest zdrowe. Badania potwierdzają, że jemy zbyt mało warzyw, owoców, sera, jaj, mleka, a za dużo tłuszczu. Błędy te odbijają się na dorastającej młodzieży w ich wzroście i prawidłowym rozwoju. Powinniśmy dążyć do takiego sposobu odżywiania, który uchroni nas przed różnymi schorzeniami. Taniej i lepiej jest zapobiegać niż leczyć.
Edukacja żywieniowa jest jednym z nieodłącznych elementów edukacji zdrowotnej. Sam termin oznacza, że: Prozdrowotna edukacja żywieniowa jest procesem, w którym ludzie uczą się zastosowania w codziennej praktyce wiedzy o żywności i żywieniu, opartej na aktualnych i pewnych wynikach badań naukowych, z uwzględnieniem indywidualnych potrzeb.
Najważniejsze w edukacji żywieniowej jest to aby żywność, którą wybieramy wzajemnie się uzupełniała i pokrywała dziennie zapotrzebowanie na wszelkie składniki odżywcze (białka, węglowodany, tłuszcze, witaminy, minerały, wodę). Na nasze potrzeby żywieniowe duży wpływ mają: wiek, płeć, aktywność fizyczna, stan zdrowia, fizjologia organizmu, wykonywana praca.
W celach jakimi zajmuje się edukacja żywieniowa można wymienić:
- uzyskanie odpowiedniej wiedzy na temat żywności i żywienia
- Kształtowanie i wytwarzanie prozdrowotnych zachowań żywieniowych, sposobów postępowania w pełnym zaspokajaniu potrzeb żywieniowych
- Kształtowanie i wytwarzanie zdolności do słuchania własnego ciała, czyli rozpoznawania sygnałów i objawów jakie daje nam nasze ciało, które pozwolą nam na ochronę zdrowia i podjęcie pewnych kroków mogących uchronić nas przed chorobą
- Kształtowanie umiejętności konsumenckich:
- Kupowanie żywności z pewnych źródeł
- Czytanie etykiet umieszczonych na opakowaniach, zwracanie uwagi na datę ważności oraz skład produktów jakie kupujemy
- Kształtowanie umiejętności do mądrego gospodarowania żywnością, abyśmy nie marnowali żywności, kupowali tyle ile będziemy zdołali jej skonsumować, oraz umiejętności, które pomogą nam w estetycznym podaniu i przygotowaniu posiłków
Główne zasady zaś, jakie wymienia edukacja dotycząca prawidłowej żywności i żywienia wyglądają następująco:
- Utrzymanie stałej masy ciała chroni przed chorobami związanymi z przemianą materii
- Ciemne pieczywo jest zdrowsze i bogatsze w składniki odżywcze, mineralne, witaminy i błonnik niż białe
- Mleko i przetwory mleczne są najważniejszym źródłem wapnia w naszej diecie
- Chudy drób i ryby są zdrowszym źródłem białka niż czerwone mięso
- Duża ilość owoców i warzyw zapewnia naszemu organizmowi odpowiednią ilość składników mineralnych, błonnika, witamin i beta karotenu
- Ograniczenie spożycia niezdrowych tłuszczów, w tym zwierzęcych i produktów bogatych w cholesterol, który przyczynia się do powstania miażdżycy i chorób z nią związanych
- Unikanie cukrów i słodyczy uchroni nas nie tylko przed próchnicą zębów ale także ułatwi utrzymanie stałej masy ciała
- Ograniczenie spożycia soli, która przyczynia się do powstania nadciśnienia tętniczego krwi
- Zrezygnowanie z alkoholu jest lepsze od umiaru w jego spożyciu
Jest wiele podobnych równie ważnych zasad odnoszących się do zdrowej żywności i prawidłowego żywienia. Wymieniłem jednak te najbardziej istotne i najważniejsze. Te, których zastosowanie znacznie poprawi nasze zdrowie i jakość naszego życia. Punktów jest bardzo mało jednak wprowadzenie je w życie jest bardzo trudne, należy je wpajać od młodości tak aby weszły w krew naszym pociechom.